Vaststellingsovereenkomst (VSO): wat is het en waar let je op?

Een vaststellingsovereenkomst (VSO) is een schriftelijke afspraak waarmee jij en je werkgever je arbeidscontract in overleg beëindigen. Wat erin staat, bepaalt je vergoeding, je einddatum en je recht op WW. Tekenen is nooit verplicht, en na je handtekening heb je nog 14 dagen bedenktijd.

Wat is een vaststellingsovereenkomst?

Een vaststellingsovereenkomst is een contract waarin jij en je werkgever afspraken maken over het einde van je dienstverband. Je wordt dus niet ontslagen door het UWV of de kantonrechter. Je gaat zelf akkoord met je vertrek. Dat heet ontslag met wederzijds goedvinden.

Dat heeft één groot gevolg: niemand controleert vooraf of de afspraken eerlijk zijn. Het UWV kijkt pas naar je overeenkomst als je WW aanvraagt. Wat je tekent, moet dus in één keer goed zijn.

In onze praktijk zien we het vaak: werknemers denken dat het voorstel van hun werkgever al vaststaat. Dat klopt bijna nooit. Wat vast lijkt te staan, is nog onderhandelbaar.

Cliënt kreeg tijdens een mondeling gesprek een VSO aangeboden. Er werd daarbij door de werkgever direct aangegeven dat dit voorstel niet onderhandelbaar was. Dit zorgde voor de nodige druk bij cliënt, die daardoor twijfelde of hij niet direct akkoord moest gaan met het voorstel. Uiteindelijk zijn wij het gesprek met de werkgever aangegaan en hebben we een betere regeling voor onze cliënt uitonderhandeld. 

Waar staat de afkorting VSO voor?

VSO is de afkorting van vaststellingsovereenkomst. Werkgevers, HR-afdelingen en juristen gebruiken bijna altijd die drie letters. Krijg je een mail over ‘een VSO’ of ‘een regeling’? Dan gaat het om hetzelfde document.

Wat zegt het Burgerlijk Wetboek over de vaststellingsovereenkomst?

Artikel 7:900 BW beschrijft wat een vaststellingsovereenkomst is. Partijen maken met zo’n overeenkomst een einde aan een onzekerheid of geschil, of ze voorkomen er een. Bij werk gaat het om de vraag of, wanneer en onder welke voorwaarden je dienstverband stopt.

Voor het einde van een arbeidscontract geldt daarnaast artikel 7:670b. Dat artikel regelt dat de afspraak schriftelijk moet zijn en dat jij als werknemer bedenktijd hebt. Je leest beide artikelen op wetten.overheid.nl.

Hoe werkt ontslag met een VSO?

Ontslag met een VSO begint meestal met een gesprek waarin je werkgever laat weten dat hij afscheid wil nemen. Daarna krijg je een voorstel op papier, met een vergoeding en een einddatum. Jij, of je jurist, reageert met een tegenvoorstel. Zijn jullie het eens, dan tekenen jullie allebei. Daarna loopt je bedenktijd, en op de afgesproken datum ga je uit dienst.

Bij ontslag via het UWV of de kantonrechter toetst een instantie of je werkgever een geldige reden heeft. Bij een vaststellingsovereenkomst bij ontslag gebeurt dat niet. Daar staat tegenover dat jij invloed hebt op de afspraken. Je onderhandelt, in plaats van af te wachten wat een rechter beslist.

De eerste VSO is zelden het beste aanbod. RM Arbeidsjurist beoordeelt je VSO gemiddeld binnen 24 uur op werkdagen en laat je weten waar ruimte zit.

Start gratis VSO check →

Upload je VSO en krijg binnen enkele minuten een eerste indicatie van je vergoeding, WW-risico’s, termijnen en bezwarende clausules.

Waarom kiest je werkgever voor een vaststellingsovereenkomst?

Je werkgever kiest voor een vaststellingsovereenkomst omdat dat sneller en zekerder is dan een procedure. Een ontslagaanvraag bij het UWV of de kantonrechter kost tijd, en de uitkomst is onzeker. Met een VSO weet je werkgever precies wanneer je vertrekt en wat het kost.

Voor jou is één ding belangrijk: in de VSO moet staan dat het initiatief bij je werkgever ligt. Dat moet ook kloppen met wat er echt is gebeurd. Ligt het initiatief bij jou, dan loop je het risico dat het UWV je WW weigert.

Is een VSO hetzelfde als een beëindigingsovereenkomst?

In de praktijk wel. Voor een beëindigingsovereenkomst gelden dezelfde regels voor bedenktijd, vergoeding en WW, en het UWV beoordeelt beide op dezelfde manier. Het verschil is vooral juridisch: een VSO legt ook vast dat er een geschil of onzekerheid was. Lees meer over de beëindigingsovereenkomst.

Wanneer krijg je een vaststellingsovereenkomst?

Je krijgt een vaststellingsovereenkomst als je werkgever je contract wil beëindigen zonder procedure. Dat kan ook als je een vast contract hebt. In onze praktijk zien we vier situaties het vaakst:

  • Reorganisatie of bedrijfseconomische redenen. Je functie vervalt, bijvoorbeeld door omzetdaling, een fusie of automatisering.
  • Disfunctioneren. Je werkgever vindt dat je niet goed genoeg presteert, vaak na een verbetertraject (PIP).
  • Een verstoorde arbeidsrelatie. Er is een conflict of een verschil van inzicht dat niet meer op te lossen lijkt.
  • Ziekte of burn-out. Je bent langere tijd ziek en je werkgever wil afscheid nemen.

Bij ziekte ligt het extra gevoelig. Ben je op de einddatum ziek, dan heb je geen recht op WW, en een Ziektewet-uitkering wordt dan vaak geweigerd. Lees daarom eerst waar je op let bij een vaststellingsovereenkomst bij ziekte.

Wat staat er in een vaststellingsovereenkomst?

In een vaststellingsovereenkomst staan alle afspraken over je vertrek. Deze onderdelen bepalen of je een goede regeling hebt:

  • Reden en initiatief: waarom het contract eindigt, en dat je werkgever het initiatief nam.
  • Einddatum: wanneer je uit dienst gaat, rekening houdend met de opzegtermijn van je werkgever.
  • Vergoeding: het bedrag dat je meekrijgt, en wanneer het wordt betaald.
  • Vrijstelling van werk: of je tot de einddatum nog moet werken.
  • Eindafrekening: je vakantiedagen, vakantiegeld en eventuele bonus.
  • Concurrentie-, relatie- en geheimhoudingsbeding: wat je na je vertrek wel en niet mag.
  • Juridische kosten: of je werkgever de kosten van je jurist betaalt.
  • Bedenktermijn: de wettelijke termijn waarin je nog terug kunt.
  • Finale kwijting: jullie verklaren dat jullie elkaar daarna niets meer verschuldigd zijn.

Vooral de einddatum en de finale kwijting worden vaak onderschat. Een te vroege einddatum schuift je WW op. Lees hoe de opzegtermijn bij een VSO werkt. Na finale kwijting kun je niets meer claimen. Wat je kunt eisen bij een vaststellingsovereenkomst, hangt af van je situatie. Over elk van deze punten mag je onderhandelen. Einddatum, vrijstelling van werk, ontslagvergoeding, verval concurrentie- en of relatiebeding. 

Aan welke voorwaarden moet een VSO voldoen?

Een VSO moet schriftelijk zijn en door jou en je werkgever getekend. Je werkgever moet je ook wijzen op je bedenktermijn. Doet hij dat niet, dan wordt die termijn langer.

Wil je na je vertrek WW, dan stelt het UWV extra voorwaarden:

  • Het initiatief ligt bij je werkgever.
  • Er staat geen ernstig verwijt in de VSO.
  • Je einddatum houdt rekening met de opzegtermijn.
  • Je bent op de einddatum niet ziek.
  • Je voldoet aan de wekeneis.

Lees meer over je recht op WW na een vaststellingsovereenkomst.

Bestaat er een standaard vaststellingsovereenkomst?

Nee. Online vind je voorbeelden en sjablonen, maar elke VSO is maatwerk. Meestal stelt je werkgever of zijn jurist de overeenkomst op, dus de eerste versie beschermt vooral zijn belangen. Daarom geven wij bewust geen sjabloon: een standaardtekst mist precies de afspraken die in jouw situatie het verschil maken.

Hoe hoog is de vergoeding in een VSO-regeling?

De wet schrijft geen vaste vergoeding voor in een VSO-regeling. De hoogte is onderhandelbaar. Als vergelijkingspunt gebruiken wij meestal de transitievergoeding: een derde bruto maandsalaris per dienstjaar. Bij een VSO heb je geen automatisch recht op dat bedrag. Ligt het aanbod eronder, dan is dat wel een reden om door te vragen.

Hoe sterk je staat, hangt onder meer af van je ontslagdossier, de lengte van je dienstverband en een eventueel sociaal plan. Lees meer over de hoogte van je VSO-vergoeding.

Wat zijn de nadelen van een vaststellingsovereenkomst?

Het grootste nadeel van een vaststellingsovereenkomst is dat niemand je afspraken vooraf controleert. Fouten merk je pas als het UWV je WW-aanvraag beoordeelt. Dan is het te laat.

Er staan duidelijke voordelen tegenover. Je onderhandelt zelf over je vergoeding en einddatum. Je weet waar je aan toe bent, zonder lange procedure. En je vertrekt met een nette afspraak, ook voor je referentie.

De nadelen zitten in de details. Een te vroege einddatum kan je maanden WW kosten. Eén zin met een verwijt kan je WW in gevaar brengen. Door de finale kwijting kun je later niets meer claimen, ook niet als je iets vergeten bent. En wie op de einddatum ziek is, krijgt geen WW.

Daarnaast werken veel werkgevers met tijdsdruk. ‘Graag voor vrijdag reageren’ is geen wettelijke termijn. Neem de tijd om je VSO te laten beoordelen. Een cliënte kreeg onlangs een VSO met het verzoek die de andere dag te ondertekenen. Wij hebben direct contact opgenomen met de werkgever en aangegeven dat wij de belangen gaan behartigen, tijd nodig hebben om de gehele situatie te bespreken en beoordelen en daarna – binnen een voor ons redelijke termijn – op het voorstel reageren. Dit wordt door werkgevers geaccepteerd want ze willen natuurlijk wel een deal sluiten. 

Moet je een vaststellingsovereenkomst tekenen?

Nee, je bent nooit verplicht om een vaststellingsovereenkomst te tekenen. Ben je het niet eens met het voorstel, dan doe je een tegenvoorstel. Je mag ook weigeren. Wil je werkgever daarna nog steeds afscheid nemen, dan moet hij naar het UWV of de kantonrechter. Daar wordt dan getoetst of hij een geldige reden en een goed dossier heeft.

Emotie is begrijpelijk, maar helpt je in onderhandelingen meestal niet verder. Reageer dus niet meteen, en laat het voorstel eerst beoordelen. Teken nooit zonder professioneel advies.

Je hebt de VSO al getekend: wat nu?

Heb je je VSO al getekend, dan heb je nog 14 dagen bedenktijd. In die periode kun je de overeenkomst schriftelijk ontbinden, zonder reden te geven. Wijst je werkgever je niet op de bedenktermijn, dan heb je 3 weken. Let op: heb je in de 6 maanden daarvoor al een overeenkomst ontbonden, dan krijg je geen nieuwe bedenktijd. Lees meer over de bedenktermijn bij een VSO.

Een nieuwe baan na het tekenen van de VSO?

Vind je een nieuwe baan na het tekenen van de vaststellingsovereenkomst, dan kun je die gewoon aannemen. Wil je beginnen vóór je einddatum, dan heb je een afspraak over eerder vertrek nodig. Zet die het liefst al in je VSO. Check ook of er een concurrentie- of relatiebeding blijft gelden.

Kun je zelf om een vaststellingsovereenkomst vragen?

Ja, je kunt zelf om een vaststellingsovereenkomst vragen, maar daar zit een risico aan. Wil je werkgever niet meewerken, dan loopt je contract gewoon door. En komt er wel een VSO, dan staat je WW op het spel als het initiatief duidelijk bij jou lag. Bespreek je aanpak daarom eerst met ons. Lees meer over een VSO op initiatief van de werknemer.

VSO ontvangen? Zo helpen wij je

Heb je een VSO ontvangen? Dan beoordeelt RM Arbeidsjurist hem gemiddeld binnen 24 uur op werkdagen. Wij laten je weten of je geld laat liggen, welke WW-risico’s er zijn en waarover wij voor je onderhandelen. Meestal betaalt je werkgever de kosten. Vergoedt hij niets of niet alles, dan betaal je nooit meer dan €750,- (inclusief BTW) eigen bijdrage. Lees wat het controleren van je VSO kost.

We hebben al meer dan 1500 werknemers geholpen, met 15+ jaar ervaring. Op Google geven cliënten ons gemiddeld een 5,0 uit 108 reviews. Je spreekt altijd een ontslagjurist, en dat kan ook volledig digitaal, waar je ook woont in Nederland.

VSO laten beoordelen → [interne link: vso laten beoordelen]

Plan gratis gesprek met RM Arbeidsjurist →

Veelgestelde vragen over de vaststellingsovereenkomst

Is het de of het vaststellingsovereenkomst?

Het is de vaststellingsovereenkomst. Het woord eindigt op ‘overeenkomst’, en dat is een de-woord.

Krijg je WW na een VSO?

Ja, als je VSO voldoet aan de voorwaarden van het UWV. Het initiatief moet bij je werkgever liggen, er mag geen ernstig verwijt in staan, en je einddatum moet rekening houden met de opzegtermijn. Ben je op de einddatum ziek, dan krijg je geen WW.

Wie betaalt de juridische kosten van je VSO?

In de meeste gevallen betaalt je werkgever de kosten van je jurist. Dat leggen we vast in een apart artikel in de VSO. Vergoedt je werkgever niets of niet alles, dan is je eigen bijdrage bij ons nooit meer dan €750.

Kun je een VSO krijgen als je een vast contract hebt?

Ja. Bij een vast contract is een VSO voor je werkgever vaak de snelste route. Opzeggen kan hij namelijk niet zomaar: daarvoor heeft hij een geldige reden en toestemming van het UWV of de kantonrechter nodig.